Als kind luisterde Ioannis Ikonomou, geboren op Kreta, naar de toeristen op het strand. Hoewel de woorden die hij hoorde geen betekenis voor hem hadden, was hij vastbesloten om deze verschillende geluiden te ontwarren. Op zijn vijfde vond hij ergens een Duits leerboek. De hele dag zat hij op het strand, verdiept in wat hij las. Toen hij naar huis ging, begreep hij de beginselen van de Duitse grammatica.

Nu, 42 jaar later, spreekt Ikonomou vloeiend 32 talen en woont hij in Brussel waar hij werkt als vertaler voor het Europees Parlement. Wie niet weet dat hij een talenwonder is, zou het kunnen raden aan de stapels woordenboeken die verspreid door zijn appartement liggen. In de hoek staat de televisie op een Chinees programma met het geluid uit.

Talenwonder

Toen hij tien jaar was, beheerste hij Engels en Duits en begon hij met Italiaans. Het was al snel duidelijk dat hij een opvallende talenknobbel had, maar hij denkt dat er meer was dan dat. Voor Ikonomou is een taal veel meer dan de som van haar woorden. Als je een taal leert moet je je volgens hem ook onderdompelen in elk aspect van de cultuur van een land.

In de jaren die volgden leerde hij tijdens een verblijf in Turkije de Turkse en Ottomaanse taal. Na drie jaar Taalkunde studeren aan de Aristoteles-universiteit in Thessaloniki had hij zijn talenkennis vergroot tot twaalf, waaronder Bulgaars, Servo-Kroatisch en Pools. Daarna kwam het Chinees, waarmee hij in een paar verloren uurtjes spelenderwijs begon.

Belangrijke baan als tolk

Op een dag werd hij benaderd door het hoofd van de vertaalafdeling van het Europees Parlement met de vraag of hij interesse had in een baan. Hij leerde simultaan tolken en al snel deed hij dit voor de meeste staatshoofden die over de Europese Unie kwamen praten: ‘Felipe González, Tony Blair, Helmut Kohl … allemaal.’ Maar terwijl hij elke dag zachtjes in hun ‘oortjes’ praatte, heeft hij geen van zijn ‘klanten’ daadwerkelijk de hand geschud.

‘Ik zat altijd weggestopt in mijn hokje, compleet onzichtbaar. Het was een vreemd bestaan. Ik weet nog dat ik samen met Tony Blair in de lift stond, maar natuurlijk had hij geen idee wie ik was.’

De legende

Hoewel hij onzichtbaar was voor de mensen voor wie hij tolkte, werd Ikonomou al gauw een legende in Brussel. Bij de Europese Commissie wemelt het van de vertalers, maar niemand kon aan hem tippen. Niemand kon binnen een maand vloeiend Sloveens spreken, zoals hij. In 2002 stopte Ikonomou met tolken en begon als vertaler. Het merendeel van de tijd zit hij nu in een kantoor in Brussel waar hij EU-documenten vertaalt. 

 ‘Ik denk dat het me enorm veel inzicht heeft gegeven in hoe mensen leven en de manier waarop zij zich gedragen. Er zijn maar weinig mensen die kunnen converseren met prostituees in Brazilië en professoren in Pakistan. Misschien ben ik niet meer zo’n idealist als ik vroeger was. Maar dan nog denk ik dat heel veel problemen in de wereld ontstaan doordat mensen elkaar gewoon niet begrijpen.’

Tips om een nieuwe taal te leren

• Het belangrijkste is om van een taal te gaan houden.
• Mensen beginnen vaak met de beste bedoelingen en geven daarna na de tweede of derde les op. Daarom is het zo belangrijk om zowel je emoties als je hoofd te gebruiken.
• Hoe enthousiaster u bent, hoe nieuwsgieriger u wordt en hoe meer discipline u krijgt.
• Als ik een nieuwe taal leer, probeer ik zo veel mogelijk te weten te komen van het land: de geschiedenis, de cultuur. Ik kijk naar hun tv-shows, ik lees hun tijdschriften en eet zelfs hun voedsel.
• Het wordt een soort enorme legpuzzel waarbij u steeds hier en daar wat aanvult. En dan, op een dag, leunt u achterover en u realiseert zich dat u het heeft gehaald: ‘het klopt allemaal’.