‘Als het moet kom ik er met gestrekt been in’

Waarom is een grote tafel met mensen eromheen voor u nog steeds ‘een metafoor voor geluk’?

Geluk zit in de verbinding met mensen, in het meeleven met verhalen. Door alleen al in gesprek te gaan, kom je in andere werelden. Ik ben zelf opgegroeid met een grote tafel in de huiskamer: vader en moeder aan het hoofdeinde, met vier kinderen aan beide zijden. Wij waren allemaal vrij luid en je moest echt proberen iemand te onderbreken om jouw verhaal in te pluggen. Maar ik heb vooral goed leren luisteren. De tafel was een soort samenleving onder de microscoop, waar je heel goed menselijk gedrag en menselijke verhoudingen kon bestuderen. Heel leerzaam.

Wat is uw meest originele, baanbrekende gedachte als het gaat om de rol van de vakbeweging anno 2010?

Nou, dat gewoon goed werk, decent work for decent lifes, niet louter iets is voor mensen in ontwikkelingslanden. Wereldwijd behoren schoonmakers tot de slechtst betaalden van de arbeidsmarkt, óók in Nederland. Het zijn vaak migranten met tijdelijke contracten. Mensen die een gezin moeten onderhouden hebben vaak meerdere banen en werken van ’s ochtends zes tot ’s avonds tien uur. De schoonmakers hebben met onze steun een cao-strijd gevoerd voor een tientje per uur bruto, en de mogelijkheid om Nederlands te leren op de werkvloer. Dat is gelukt. Is dit baanbrekend? Voor die mensen wel.

Wat had de FNV in 2010 in alle eerlijkheid beter kunnen doen in het gekrakeel rond de AOW en de pensioengerechtigde leeftijd?

Nou, dat wij, streep ik, misschien eerder publiekelijk de discussie hadden moeten aangaan over de flexibilisering van de pensioenleeftijd. Nu ging het alleen maar over 65 of 67 jaar. Terwijl voor ons de kern is: maak het voor mensen mogelijk dat zij zelf de keuze maken! Met de werkgevers hebben we nu een akkoord over 66 jaar in 2020, maar het belangrijkste is die flexibilisering.

Er was behoorlijke kritiek op uw harde stellingname.

Dat was effe moeilijk. Ik zei laatst: het liefst zou ik elke dag bloemen en applaus willen. Maar dan had ik beter Willeke Alberti kunnen worden. Maar daarin schuilt wel mijn onzekerheid, dat ik het liefste elke dag bloemen en applaus krijg. In mijn karakter zit een zeker een element van pleasen. Dat is een warm-menselijke eigenschap, maar het maakt je ook kwetsbaar. Soms schiet ik terug in het meisje spelen. Twiet-twiet-twiet – ik weet van niks. De onschuld willen zijn. Maar ik ben geen meisje meer, hè. Helaas.

Verrassende zelfreflectie voor iemand die bij tijd en wijle zo hoekig overkomt.

Ik wil heel graag winnen. Omdat ik gelijk heb. Denk ik. Als het echt moet, kom ik er met gestrekt been in. Toch horen die krachtige en kwetsbare kant bij elkaar.

Dan met een blik op de toekomst: Hebt u vertrouwen in het kabinet Rutte?

Als zij een kabinet voor alle Nederlanders willen zijn, maken ze een slechte start. Alleen al door de samenstelling, met zo weinig vrouwen en nieuwe Nederlanders. En het beleid… ze spelen mensen tegen elkaar uit, hè. In de marktsector mag je alles verdienen, maar bij de overheid word je op de nullijn gezet. Mensen met een Wajong-uitkering of in de sociale werkvoorziening worden afgeknepen, omdat ze als laatste auw zullen roepen. Ik vind het geniepig beleid.

Agnes Jongerius is de machtigste vrouw van Nederland, zegt de Volkskrant. Voelt u zich een ander mens?