Wanneer je denkt dat je verliefd bent, ben je eigenlijk verslaafd aan dopamine, norepinephrine en phenylethylamine. Dat zijn de drie verliefdheidshormonen die je lichaam koortsachtig rondpompt met maar één doel: seks. Niks romantiek, eeuwige liefde of zielsverwanten. Gepaard moet er worden, en wel nú. Wat wij onder liefde verstaan, is in werkelijkheid een explosief mengsel van chemie en psychologie, biologie en evolutie.

Eerlijk gezegd vind ik het helemaal niet aantrekkelijk om verliefdheid te zien voor wat het werkelijk is: een kortsluiting in de hersenen. Mijn passie is toch zeker wel iets méér dan een tijdelijke neurose? Helaas niet. Neem het fenomeen ‘liefde op het eerste gezicht’. Dat voelt alsof de bliksem bij je inslaat. Je kijkt iemand in de ogen en het is alsof je die persoon altijd al hebt gekend. En ergens klopt dat ook, want zonder dat jij je daarvan bewust bent, herkent jouw lichaam zijn geur. Met name vrouwen bezitten een geavanceerd reukvermogen dat er als een drugshond op is gericht om de juiste match te vinden.

 

Soms hoor je mensen zeggen dat ze een bepaalde ‘chemie’ met iemand hebben, en eigenlijk is dat precies het goede woord. Mannen en vrouwen scheiden onbewust feromonen uit: verleidingshormonen die informatie afgeven over de beschikbare hoeveelheid testosteron en oestrogeen. Vrouwen voelen zich instinctief aangetrokken tot mannen met een heel ander immuunsysteem dan zij zelf, omdat dit genetisch gezien de beste combinaties oplevert. Feromonen wijzen je daarbij geraffineerd de weg; je merkt er helemaal niets van dat je wordt gestuurd. Het lijkt wel alsof je met onzichtbare draadjes naar hem toe wordt getrokken.

Maar dan blijkt een mens toch méér te zijn dan een drugshond die hijgend op zoek gaat naar een nieuwe koffer om in te duiken. Wij wíllen graag trouw zijn, al druist dat lijnrecht tegen onze dierlijke afkomst in. Gelukkig heeft je lichaam nog een paar andere hormonale slimmigheidjes achter de hand. Met de aanmaak van extra endorfines, die zorgen voor gevoelens van ontspanning en veiligheid, en een flinke dosis oxytocine, wat verantwoordelijk is voor verbondenheid en hechting, kan de verliefdheid in veel gevallen uitgroeien tot een volwassen liefde. Maar soms word je gewoon keihard gedumpt; feromonen of niet. En terwijl je hart nog in duizend stukjes ligt, ruikt je immuunsysteem al nieuwe kansen. Of, zoals dat in de volksmond heet: je komt over de één onder de ander.

Dit is een ingekorte versie van de column. Lees de volledige in onze mei-editie van 2010.