Eco Special

Op politiek, zakelijk en productief gebied wordt Europa steeds groener. Duurzaamheid en milieuvriendelijkheid motiveren bijna alles wat we doen: we hebben groene auto’s, groene energie, groene banen, groene technologie, groene economie en groene regelgeving. Maar er zijn nog grote verschillen in ecologische inzet tussen de 27 lidstaten van de Europese Unie. De meerderheid ziet groene ontwikkeling als een kans, maar sommigen moeten ertoe worden gedwongen door rigoreuze richtlijnen vanuit Brussel.

Als Europese burger zult u zeker geïnteresseerd zijn in de ecologische prestaties van uw land. Reader’s Digest controleerde de vele internationale groene rapporten en koos de vijf voornaamste groene graadmeters. Aan de hand daarvan berekenden we totale scores. De groene kampioen van Europa (de EU plus Noorwegen en Zwitserland) is Zweden, op de voet gevolgd door Zwitserland.

Groen zijn zit in het Zweedse DNA. Er zijn talloze groene projecten. Een paar voorbeelden: een ziekenhuis dat in de zomer wordt gekoeld door sneeuw die in de winter is verzameld, kantoren die worden gekoeld door koud zeewater en tractoren en legertrucks met hybride motoren, en de 500 kilometer lange E14 door Zweden die tot ‘groene snelweg’ is getransformeerd door tankstations die auto’s van biogas, ethanol, koolzaaddiesel en elektriciteit voorzien.

Hout uit duurzaam beheerde bossen levert warmte en licht, en grondstoffen gewonnen uit dat hout kunnen wellicht worden gebruikt als vervanging van aardolie in talloze producten, zoals autobanden, bindmiddelen voor hoofdpijntabletten en textiel. De Zweden hebben een opmerkelijke bereidheid om groen te leven. In 2020 zal de helft van hun totale energieproductie duurzaam zijn, in 2030 moeten auto’s onafhankelijk van benzine en diesel zijn, en in 2050 moet het hele land CO2-neutraal zijn. ‘We lanceren de meest ambitieuze groene strategie van Europa,’ zegt milieuminister Andreas Carlgren.

De Zwitsers lopen niet ver achter op de Zweden. Hun spoorwegnet is zo goed dat in Zürich minder dan een derde van alle reizigers de auto gebruikt. Het gemeentehuis, de vliegveldterminal, scholen en een hotel worden verwarmd en gekoeld door lucht uit ondergrondse buizen, een nieuwe en goedkope technologie. Het Zwitserse paviljoen op de Shanghai Expo 2010 is omringd door enorme gordijnen met flitslichten die worden gevoed door zonnecellen.

Groene Eurokracht

Als je de internationale milieuonderzoeken met elkaar vergelijkt, komt Europa over het algemeen uit de bus als koploper in de wereld. De capaciteit om groene elektriciteit te produceren zal een belangrijke factor zijn om Europa in de wereldrace te houden. En er is een nieuwe reden om groen te zijn: het is goed voor de portemonnee. ‘We betreden een tijdperk waarin ieder van ons elektriciteit kan produceren en delen met anderen door middel van een intelligent supersysteem, vergelijkbaar met hoe we nu via internet informatie delen,’ zegt Jeremy Rifkin, een visionair denker die veel EU-regeringen adviseert. ‘Europa heeft de kennis om het voortouw te nemen in de overgang naar duurzame energie.’

Dit nieuwe tijdperk zou een derde industriële revolutie teweeg kunnen brengen. De eerste werkte op steenkool, de tweede op aardolie, de derde op duurzame bronnen die de planeet niet uitputten, zoals wind, zon en water.

Er is een energienet van 30 miljard euro gepland dat over tien jaar verschillende duurzame energiebronnen in negen landen rond de Noordzee verbindt, inclusief Ierland en Luxemburg. Honderden kilometers onderzeese kabels zullen windmolens voor de winderige Britse kust verbinden met getijdenkracht in België, waterdammen in Noorwegen en zonnepanelen in Duitsland.

De hoofdrolspeler in deze revolutie is Duitsland. Door de nucleaire ramp in Tsjernobyl en giflekken in de Rijn in de jaren 80 groeide het milieubewust-zijn in Duitsland en zag men ‘groen’ worden als een commerciële kans. Nu heeft het land de meeste windmolens per hoofd van de bevolking en is het wereldleider op het gebied van zonne-energie.

Clean-tech (schone technologie) is een heel nieuw bedrijfsbegrip. Zweden heeft ongeveer vijfduizend clean-techbedrijven met enorme groeivooruitzichten. In heel Europa ontstaan bedrijven die handel combineren met milieuactivisme. ‘Door groen te worden is de EU een enorm laboratorium geworden voor de herover-weging van de toekomst van de mensheid,’ zegt Rifkin.

Omdat auto’s en op aardolie gebaseerde industrieën als ouderwets worden beschouwd, investeert de Europese Commissie miljarden in de nieuwe visie. ‘We zijn koplopers,’ zegt Janez Potocnik, commissaris voor wetenschap en onderzoek. ‘We mogen deze kans om de groene revolutie te ondersteunen, niet missen.’