Toen schrijfster J.K. Rowling in juni vorig jaar een afgestudeerde klas toesprak had ze het niet vooral over succes. In plaats daarvan sprak ze over mislukkingen. Ze vertelde een verhaal over een jonge vrouw die haar droom om ooit romanschrijfster te worden opgaf om iets praktisch te leren. Niettemin eindigde ze als werkloze, alleenstaande moeder ‘die zo arm was als in het moderne Engeland maar mogelijk is zonder dakloos te zijn’. Maar in die tijd dat ze aan de grond zat besefte ze dat ze nog steeds een prachtige dochter had, een oude typemachine en een idee dat het fundament zou worden waarop ze haar leven weer kon opbouwen. Misschien hebt u ooit van Harry Potter gehoord?

‘Jullie zullen misschien nooit zo aan de grond zitten als ik,’ vertelde Rowling haar bevoorrechte publiek. ‘Het leven bestaat uit vallen en opstaan, tenzij je zo voorzichtig bent dat je net zo goed niet had kunnen leven – en dat is per definitie een mislukking.

‘Je zult jezelf nooit echt leren kennen, of de kracht van je relaties, tot beide door tegenslagen op de proef zijn gesteld. Ik ben ontzettend blij dat ik dat heb geleerd en daaraan heb ik meer dan aan wat voor diploma dan ook.’

Het zijn lastige tijden en velen van ons krijgen voor het eerst in het leven met serieuze tegenslagen te maken: het verliezen van uw baan, uw huis of uw spaarcenten. Maar de bitterheid die hoort bij tegenslag kan ons wijze lessen leren – en, als u maar goed genoeg zoekt, ook nieuwe mogelijkheden.

Op de volgende pagina’s leest u hoe het brein op tegenslag reageert, en hoe u uw hersenen met een paar eenvoudige trucs kunt instellen op succes. Maar wellicht hebt u nog het meeste aan wat een aantal gewone mensen die in de problemen zaten te vertellen hebben. Een paar hadden het zelf verknald, anderen overkwam het. Ofschoon hun verhalen sterk verschillen is de afloop steeds dezelfde: ze kwamen er bovenop.

En dat kunt u ook.

En zoals Rowling zelf zou erkennen, is daar zeker geen tovenaar voor nodig.

Zo gelukkig had ik mij nog nooit gevoeld. Ik was 29 en net cum laude afgestudeerd, ondanks dat ik twee banen, een huwelijk en een kind had. Mijn ouders en mijn zoontje van vijf zaten in de zaal toen ik het podium van de Ashland-universiteit op stapte om mijn diploma in ontvangst te nemen. Ik was zo opgewonden en zo trots dat ik nu les kon gaan geven en kon bijdragen aan het verdere welzijn van mijn gezin.

Maar toen ik die avond thuiskwam, lag er een briefje van mijn man, op de achterkant van een envelop. Er stond alleen dat hij zijn kleren had meegenomen en dat hij niet meer terugkwam. Wij hadden problemen, maar ik was toch geschokt door de onherroepelijkheid van dat briefje. Hij had onze bankrekening leeggehaald. We zaten vreselijk in de schulden. Ik had mijn oude baantjes opgezegd omdat ik ging solliciteren naar een functie in het onderwijs. Bovendien was ik acht maanden zwanger.

Veel jonge vrouwen hebben een ge-idealiseerd beeld over huisje, boompje, beestje. Niemand komt ooit bij je zitten om te vertellen dat het leven soms ronduit ellendig is. Voor mij stortte het die avond compleet in. Ik schaamde me, was bang en woedend en ik vond dat ik had gefaald.

Maar ik had mijn zoon en ik zou binnenkort bevallen, dus ondanks mijn intense droefheid moest ik verder. De volgende ochtend werd ik wakker (letterlijk en figuurlijk), zette mijn voeten op de vloer, haalde diep adem, maakte ontbijt en deed eigenlijk precies wat ik altijd deed. De dagelijkse routine hielp me op gang te blijven.

Na zes jaar in het leger te hebben gediend kon ik terugvallen op mijn training, zoals soldaten die in moeilijkheden zitten. Stapje voor stapje kwam ik weer overeind.

En de afgelopen zeven jaar ben ik steeds verder gekomen. Ik vond een baan als kleuterleidster, haalde mijn master in de pedagogiek en zag mijn eigen kinderen opgroeien. Het is nooit mijn keuze geweest om hen zoiets te laten meemaken, maar achteraf ben ik blij dat het mij op dat moment overkwam. Het hielp mij om veel eerder mijn plek en mijzelf te vinden. Het dwong me onafhankelijk te worden, vol zelfvertrouwen en kracht – eigenschappen die ik nu op mijn kinderen hoop over te brengen.

In 1970, toen ik 24 was, liftte ik naar Atlanta en stapte ironisch genoeg uit op Luckie Street. Maar op dat moment was ik alles behalve gelukkig. Ik was verslaafd aan drugs en werd gezocht door de politie.

Al mijn bezittingen pasten in een kussensloop. Ik had besloten dat ik mijn leven op orde zou brengen of zelfmoord zou plegen. Voor zeven dollar verkocht ik een halve liter bloed en ging naar de YMCA op Luckie Street om te overnachten. De volgende dag kreeg ik een baantje als afbikker van oude bakstenen. Ik vond een kamer in een pension en begon aan mijn lange weg terug.

Maar ik had het geluk nog niet mee. Ik kreeg een frontale botsing in een geleende auto en was zo zwaargewond dat ik drie maanden in het ziekenhuis lag. Terwijl ik daar was begon ik uit pure verveling de Bijbel te lezen. Ik dacht eigenlijk dat ik het niks zou vinden maar ik las het Nieuwe Testament, en toen het Oude, en toen het Nieuwe weer. En op dat moment begon ik een zacht, maar duidelijke duwtje in de rug te voelen. Hoewel ik de moraal van een straathond had, voelde ik me geliefd en vergeven.

Kort na mijn ontslag uit het ziekenhuis ontmoette ik een geweldige jonge vrouw met wie ik zes maanden later trouwde. Ze was het complete spiegel-beeld van mijzelf, maar we zijn nu 38 jaar getrouwd en hebben een groot gezin. Ik zet me in voor de gemeenschap en ben een succesvol ondernemer. Ik heb net mijn softwarebedrijf verkocht, het negende bedrijf dat ik oprichtte, voor 75 miljoen dollar.

Ik geloof niet in toeval of geluk. Ik geloof in God. En als ik hier een les van geleerd heb, dan is het dat God zijn kracht en zijn macht toont door zwakte. Ik denk dat hij gevallenen met opzet opraapt om hen te laten zien wat mogelijk is. Maar het is geen kwestie van gezegend worden en dan zwemmen in de miljoenen. God wijst je alleen de weg en geeft je kansen. Dan moet je zelf je doelen stellen, je strategie ontwikkelen en … uren maken.

Ik was in 1996 aan het koken, toen ik in het appartement naast ons glas hoorde breken en een vrouw hoorde gillen. Ik wist direct wat er aan de hand was: de jonge vrouw werd door haar man in elkaar geslagen – deze keer aarzelde ik niet en kwam ik in actie.

Vijftien jaar eerder, toen ik in een huis in de buurt van Boston woonde, had ik een jong stel in huis. Zij huurden de bovenste etage. Af en toe hadden ze ruzie en maakten ze kabaal, maar het werd altijd weer rustig als ik hen belde om te klagen. Op een ochtend heel vroeg hoorde ik weer geschreeuw. Ik belde, zoals altijd, maar toen er niemand opnam en het rustig werd, ging ik weer naar bed.