Bijzonder restaurant

In 2006 was Sandra voor haar werk in Parijs en daar ging ze op een dag eten in een bijzonder restaurant: je zat er als gast volledig in het donker aan je tafeltje. Je werd bediend door blinde en slechtziende obers en kreeg een idee van wat het betekende om niet te kunnen zien. Ze vond het prachtig dat visueel gehandicapten in dit restaurant werk konden vinden, en ‘zelf een avondje blind zijn’ was een boeiende ervaring. ‘Waarom beginnen wij ook niet zo’n zaak?’ zei ze tegen haar vriend. 
 

Eigen restaurant

Hoewel het niet goed ging met de economie en ook de horeca een terugslag ondervond, zette Sandra Ballij, toen 25, haar plan door. Met eigen spaargeld en een lening konden zij en haar vriend een restaurant huren aan de Amstel in Amsterdam, dat na de nodige aanpassingen in november 2007 openging onder de naam CTaste, met één ober.    

Wie bij CTaste gaat eten, wordt ontvangen in de serre, met uitzicht op de Amstel. Sandra Ballij: ‘Daar krijgen de gasten uitleg over eten in het donker. Het menu is een verrassing, maar iedereen kan natuurlijk aangeven wat hij of zij niet lust of niet mag eten. Als we naar het restaurantgedeelte lopen, gaat er een ober voorop en de gasten volgen, elkaar vasthoudend aan de schouder. Net een polonaise. Eenmaal aan tafel, gedragen de mensen zich anders dan in een verlicht restaurant. Ze luisteren beter naar elkaar. Ze moeten wel, want praten en luisteren zijn de enige contactmogelijkheden. Eten in het donker vinden ze een belevenis, een avontuur. Eerst is de sfeer vrolijk, er worden geintjes gemaakt, bij het dessert zijn de mensen ontspannen. De gesprekken worden opener. Mensen die elkaar niet kennen, zeggen eerder iets tegen elkaar.’ Ook het dineren zelf is anders in een donker restaurant. Sandra: ‘Na afloop vragen we de gasten wat ze denken te hebben gegeten. Dan zijn er mensen die bijvoorbeeld kip en vis door elkaar halen.
 

Entertainer

Ober van het eerste uur is de 29-jarige Jeroen uit Arnhem, die vijftien procent zicht heeft: hij ziet de wereld ‘alsof je door een boterhamzakje kijkt’, legt hij uit. Hij deed de vakopleiding voor de brood- en banketbakkerij, maar kon door zijn handicap geen werk vinden. Zijn vader zag een advertentie van CTaste. Daar kon hij terecht, en vanaf de eerste dag vond hij zijn baan geweldig. ‘Ik ben een horecadier en een entertainer,’ zegt hij over zichzelf. ‘Ik heb gauw een klik met mensen, ik vind het leuk als zij het leuk hebben.’ Inmiddels is Jeroen bedrijfsleider en zijn er drie obers. Sandra Ballij: ‘Dat zijn Adam, Werner en Steven. Werner zat werkloos thuis, deed niks, kreeg foute vrienden. Nu heeft hij een baan waar hij blij mee is. Steven is de beste biertapper die je je kunt voorstellen. Bij het tappen staat hij te tellen, hij weet dat na precies 2,5 seconden het glas vol is.’

Bij CTaste worden inmiddels ook bier-, wijn- en kaasproeverijen gehouden. ‘In het donker kun je bewijzen hoe goed je smaak is,’ vertelt Sandra. En het spreekt vanzelf dat we openstaan voor blind dates. Ik wilde met dit bedrijf mensen een kans geven die normaal niet meedoen in de maatschappij. Zonder werk word je passief, misschien wel depressief. Ook krijgen blinden en slechtzienden vaak te horen: ik doe dat wel voor je. Ze worden passief gemáákt, met de beste bedoelingen, trouwens. Het is zo mooi om te zien dat onze medewerkers trots zijn op hun baan, op wat ze allemaal wél kunnen, op het feit dat ze hun eigen geld verdienen. Vanaf het moment dat ze hier binnenkomen zie je ze groeien, zie je hun onzekerheid minder worden en hun gevoel van eigenwaarde toenemen. Prachtig, toch?’