In gesprek met Ruut Veenhoven

Komt er ooit een gelukspil? En moeten we daar blij mee zijn? Waarom zijn Denen gelukkiger dan Nederlanders? Wat zijn de bepalende factoren voor een prettig leven? ‘Geluksprofessor’ Ruut Veenhoven (67) over verminderde huwelijksvreugde, hippies en happiness, de toekomst van positieve psychologie en het meten van geluk in scholen en verzorgingshuizen. ‘Dit vak bloeit.’

 

Zonder liefde geen geluk.
Toch?
Klopt. De mens is een paardier. Sommige wezens houden het bij vluchtig contact, zoals de mug, andere wezens gaan langdurige relaties aan, zoals de zwaan. Of de mens. Dat heeft ook een evolutionaire achtergrond: onze kinderen zijn relatief lang afhankelijk van ons, en met twee ouders hebben ze een grotere overlevingskans. Happy singles bestaan, maar gemiddeld genomen zijn mensen mét een relatie ­gelukkiger dan mensen zonder een relatie.
 

Zonder kinderen – ook geen geluk?  
Dat ligt iets genuanceerder. Het ouderschap heeft voor- en nadelen. Een aantal onderzoeken laat zien dat kinderloze echtparen zelfs een tikje gelukkiger zijn. Want de aanwezigheid van kinderen drukt de huwelijksvreugde. Kijk, bij het meer afstandelijke vader-moeder-huwelijk van vroeger maakte die extra drukte en zorg niet zoveel uit. Maar nu hebben we het romantische ideaal. Wij zijn maatjes. En dan word je van Romeo en Julia plotseling papa en mama. Als je elkaar dan na een hectische dag uitgeput op de bank treft …
Daar komt nog bij: als je kinderen krijgt, wordt je keuzevrijheid beperkt. Dan heb je toch een leuke, ruime eengezinswoning nodig waarvoor je je diep in de schulden steekt. En je laat die leukere baan in Groningen toch maar schieten vanwege de kinderen. Het is minder makkelijk switchen. Zo komen mensen in een ‘sub-optimale’ situatie terecht. Begrijp me goed: ik geloof dat het grootste deel van de mensen dol is op de kinderen, hoor. Die gemiddeld lagere gelukscurve wordt vooral veroorzaakt door schade op andere vlakken.

Herkent u zich in dit beeld?
Nee, niet echt. Ik ben ook dol op kinderen. Ik heb twee kinderen uit een eerste huwelijk en een geadopteerd kind uit een tweede huwelijk. Inmiddels heb ik vier kleinkinderen, voor wie ik een dag in de week zorg. Het is wel zo dat ik de remmingen in mijn wetenschappelijke carrière heb ervaren. Ik ben een Macher, een doener. Met kinderen is de tijd beperkter. Maar voor mezelf geloof ik niet dat ik ongelukkiger ben geworden.